Skip to main content

Command Palette

Search for a command to run...

Chứng minh công thức Euler vĩ đại

Published
2 min readView as Markdown
💡
Đối với mình, công thức Euler là một công thức đẹp nhất trong toán học, có thể so sánh giống như công thức E=mc² của Einstein. Tuy nhiên, suốt một thời gian dài ngần nấy năm, mình chỉ chấp nhận nó mà không chứng minh, hoặc có chăng là chỉ chứng minh thông qua dãy khai triển Taylor. Gần đây mình tìm thấy một phương pháp chứng minh rất tường minh, rất đẹp từ biến đổi đạo hàm. Xin ghi lại để chia sẻ cùng các bạn.

Nhắc lại công thức Euler:

$$\boxed {e^{ix} = \cos x + i \sin x}$$

Đặt:

$$f(x) = \frac {\cos x + i\sin x} {e^{ix}}$$

Mục tiêu là ta sẽ đi chứng minh \(f(x) = 1\).

Ta viết lại \(f(x) = ({\cos x + i\sin x} )e^{-ix}\) cho dễ nhìn. Giờ ta đi tính đạo hàm

$$f'(x) = \left( ({\cos x + i\sin x} )e^{-ix} \right)'$$

Đặt \(u(x) = {\cos x + i\sin x}\) và \(v(x)=e^{-ix}\), vậy \(f(x)=u(x).v(x)\), áp dụng công thức:

$$f'(x) = u'(x).v(x) + u(x).v'(x)$$

Lúc đó ta có:

$$\begin{cases} u'(x) = -\sin x + i \cos x \\ v'(x) = -ie^{-ix} \\ \begin{align*} f'(x) &= u'(x).v(x) + u(x).v'(x) \\ &= e^{-ix}(-\sin x + i\cos x) + (-ie^{-ix}(\cos x + i \sin x)) \\ &= -\sin x e^{-ix} + i \cos x e^{-ix} - i\cos x e^{-ix} - \underbrace{i^2}_{-1}\sin x e^{-ix}\\ &= 0 \end{align*} \end{cases}$$

Wow, \(f'(x) = 0\) nghĩa là $f(x)$ là HẰNG SỐ không phụ thuộc vào giá trị của $x$. Từ đây, ta đơn giản chỉ cần tính một giá trị cụ thể của $x$ là biết được toàn bộ $f(x)$. Chọn \(x=0\), ta có \(\displaystyle f(0) = \frac {\cos 0 + i \sin 0} {e^{i0}} =1\), vậy \(f(x) = 1\) với mọi $x$.

Viết lại cho rõ:

$$f(x) = \frac {\cos x + i\sin x} {e^{ix}} = 1$$

Từ đó ta suy ra công thức Euler vĩ đại:

$$\boxed{e^{ix} = \cos x + i \sin x}$$

More from this blog

L

Legos' writes and shares

49 posts

...interesting things by short notes and demos. Most of notes are in Vietnamese since too few of resources of the language and machine translation EN-VN are not good enough :)